એક નાના શાંત ગામમાં દેવદત્ત નામનો એક ગરીબ પરંતુ અત્યંત સચ્ચો અને પ્રમાણિક પંડિત રહેતો હતો. તે પોતાના નાના ખેતરમાં મહેનત કરીને જીવન ગુજારતો હતો. એક દિવસ પોતાના ખેતરમાં હળ ચલાવતી વખતે તેના હળ સાથે કંઈક ભટકાયું. ખોદીને જોયું તો માટીના ઘડામાંથી ચમકતું સોનાનું વાસણ નીકળ્યું.
દેવદત્તના લાલચુ પડોશી ધનપતે આ દ્રશ્ય જોઈ લીધું. તે દોડીને આવ્યો અને દાવો કરવા લાગ્યો, “આ જમીનની સરહદ મારી છે, તેથી આ સોનાનું વાસણ મારું છે!” દેવદત્તે શાંતિથી કહ્યું, “આપણે રાજાના દરબારમાં જઈએ અને ન્યાય માગીએ.”
દરબારમાં ન્યાયાધીશે બંનેની વાતો સાંભળી અને કહ્યું, “જે વ્યક્તિ સોનાના વાસણનો ઉપયોગ પ્રજા કલ્યાણ અને ધાર્મિક કાર્યમાં કરશે તેને આ અપાશે.” લોભી ધનપત મૌન થઈ ગયો. દેવદત્તે કહ્યું, “હું આ સોનાના વાસણથી ગામમાં એક વિદ્યાલય અને કુવો બનાવીશ.”
ન્યાયાધીશે દેવદત્તની નિઃસ્વાર્થ ભાવના જોઈને સોનાનું વાસણ તેને સોંપી દીધું અને રાજાએ તેને સન્માનિત કર્યો. લોભી પડોશી શરમાઈ ગયો.
