જાન્યુઆરી મહિનો આવતા જ આખું આકાશ રંગબેરંગી પતંગોથી ભરાઈ જાય છે. આ મજાનો તહેવાર એટલે ઉત્તરાયણ અથવા મકર સંક્રાંતિ. આ દિવસે સૂર્ય ધનુ રાશિમાંથી મકર રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે અને પવનની દિશા બદલાય છે.
વાર્તા છે એક નાના છોકરા કાનજીની. કાનજીને પતંગ ચગાવવાનો ખૂબ જ શોખ હતો. તે લાલ, પીળી અને વાદળી પતંગો લઈને સવારથી જ અગાશી પર પહોંચી જતો. તે પોતાના મિત્રો સાથે મળીને પતંગ ચગાવતો અને જ્યારે કોઈની પતંગ કાપે ત્યારે “કાપો છે… એ લપેટ…” ની બૂમો પાડીને નાચવા લાગતો.
ઉત્તરાયણના દિવસે ઘરમાં મીઠી-મીઠી તલની સાંકળી, ચીકી અને સ્વાદિષ્ટ ઊંધિયું-જલેબી બને છે. કાનજીની દાદીમા તેને સમજાવતા કે આ તહેવાર માત્ર પતંગ ચગાવવાનો જ નથી, પણ દાન કરવાનો અને પક્ષીઓની રક્ષા કરવાનો પણ છે.
દાદીમાએ કાનજીને કહ્યું કે ચાઈનીઝ માંજા (કાચવાળી દોરી) થી નિર્દોષ પક્ષીઓ ઘવાય છે, તેથી હંમેશા સાદી દોરીનો જ ઉપયોગ કરવો જોઈએ. કાનજીએ દાદીમાની વાત માની અને પક્ષીઓને નુકસાન ન થાય તે રીતે પતંગ ચગાવવાનું નક્કી કર્યું. સાંજે અગાશી પરથી દીવા અને ફાનસના ઝળહળાટ વચ્ચે સૌએ ખુશી-ખુશી તહેવાર ઉજવ્યો.
