વિનાયક દામોદર સાવરકર: ક્રાંતિકારી, લેખક અને રાજકીય વિચારક

ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના ઇતિહાસમાં વિનાયક દામોદર સાવરકર (વીર સાવરકર) એક પ્રખર ક્રાંતિકારી, વિચારક, કવિ, સમાજસુધારક અને ઇતિહાસકાર હતા.

જન્મ, અભિનવ ભારત અને લંડન ક્રાંતિ

તેમનો જન્મ 28 મે 1883ના રોજ મહારાષ્ટ્રના નાસિક નજીક ભગુર ગામમાં થયો હતો. 1904માં તેમણે ગુપ્ત ક્રાંતિકારી સંગઠન ‘અભિનવ ભારત’ની સ્થાપના કરી. 1906માં લંડન જઈ India House અને Free India Society દ્વારા ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિઓ ચલાવી. ત્યાં તેમણે “The Indian War of Independence 1857” નામનો પ્રખ્યાત ગ્રંથ લખ્યો.

માર્સેલ્સ દરિયાઈ છલાંગ અને અંડમાન કાળા પાણીની સજા

1910માં બ્રિટિશ પોલીસે લંડનમાં તેમની ધરપકડ કરી. ભારત લાવતી વખતે ફ્રાન્સના માર્સેલ્સ બંદરે જહાજમાંથી દરિયામાં છલાંગ લગાવી ભાગવાનો ઐતિહાસિક પ્રયાસ કર્યો. બ્રિટિશ અદાલતે તેમને બે આજીવન કેદ (50 વર્ષ)ની સજા ફટકારી અંડમાનની સેલ્યુલર જેલમાં મોકલ્યા, જ્યાં તેમણે અમાનુષી યાતનાઓ ભોગવી.

સમાજસુધારણા અને હિન્દુત્વ વિચારધારા

રત્નાગિરીમાં નજરકેદ દરમિયાન તેમણે અસ્પૃશ્યતા નાબૂદી માટે પતિત પાવન મંદિરની સ્થાપના કરી. તેમણે 1923માં ‘હિન્દુત્વ’ પુસ્તક રજૂ કર્યું અને પછીના વર્ષોમાં હિન્દુ મહાસભાના પ્રમુખ રહ્યા. 26 ફેબ્રુઆરી 1966ના રોજ મુંબઈમાં તેમનું અવસાન થયું.