એક ઘટાદાર જંગલની સીમા પર આવેલા ખેડૂતના ઘરના રસોડામાં ‘ચીન્ટુ’ નામનો એક ખૂબ જ નટખટ અને લાલચુ વાંદરો અવારનવાર છુપાઈને ઘૂસી જતો હતો. ચીન્ટુ વાંદરાને નકામી કૂદાકૂદ કરવાની અને લાલચમાં આવીને જે મળે તે ઝાપટી જવાની આદત હતી.
એક બપોરે ઘરનો માલિક બહાર ગયો હતો અને રસોડું ખુલ્લું હતું. ચીન્ટુ વાંદરો ચુપચાપ બારીમાંથી રસોડામાં ઘૂસ્યો. રસોડાના ડાઇનિંગ ટેબલ પર એક કાચની સુંદર બરણી મૂકેલી હતી, જેનો કાંઠો ખૂબ જ સાંકડો હતો. બરણીની અંદર શેકેલી, સુગંધિત મગફળી ભરેલી હતી!
મગફળી જોઈને ચીન્ટુના મોંમાં પાણી આવી ગયું. તેણે વિચાર્યું જ નહીં અને તુરંત જ પોતાનો નાનો હાથ સાંકડા કાંઠાવાળી બરણીની અંદર ઘુસાડી દીધો. ચીન્ટુએ મગફળીની મોટી મુઠ્ઠી ભરી લીધી.
પરંતુ અરે આ શું! જ્યારે ચીન્ટુએ મગફળીથી ભરેલી મુઠ્ઠી બહાર કાઢવાનો પ્રયત્ન કર્યો, ત્યારે તેની બંધ મુઠ્ઠી સાંકડા કાંઠામાંથી બહાર આવી જ ન શકી! બરણીનો કાંઠો નાનો હતો અને મુઠ્ઠી મોટો થઈ ગયો હતો.
ચીન્ટુ ગભરાઈ ગયો! જો તે મુઠ્ઠી ખોલીને મગફળી છોડી દે, તો તેનો હાથ સહેલાઈથી બહાર આવી શકે તેમ હતો. પણ લાલચુ ચીન્ટુ એક પણ મગફળી છોડવા માંગતો નહોતો! તે મુઠ્ઠી બંધ રાખીને જ હાથ ખેંચવા લાગ્યો. ખેંચમખેંચમાં બરણી ટેબલ પરથી નીચે પડી અને મોટો અવાજ થયો!
અવાજ સાંભળીને ઘરનો માલિક હાથમાં લાકડી લઈને રસોડામાં દોડી આવ્યો.
ત્યાં જ બારી પાસે બેઠેલા એક શાંત ‘ચતુર કાચબા’એ મોટેથી બૂમ પાડી, “ચીન્ટુ વાંદરા! તારી લાલચ જ તારા બંધનનું કારણ બની છે! થોડી મગફળી છોડી દે તો તારો હાથ છૂટી જશે અને તું બચી જઈશ!”
ચીન્ટુ વાંદરાને અંતે વાત સમજાઈ. તેણે તુરંત પોતાની મુઠ્ઠી ખોલી દીધી અને મગફળી બરણીમાં જ છોડી દીધી. હાથ મુક્ત થતાં જ ચીન્ટુ બારીમાંથી કૂદીને ભાગી ગયો અને પોતાનો પ્રાણ બચાવ્યો.
આ વાર્તા આપણને સુંદર બોધ આપે છે કે ‘અતિશય લાલચ જ માણસને મુશ્કેલીમાં પાડે છે’. જીવનમાં પ્રસંગોપાત લાલચ છોડીને જતું કરવાનું શીખવું જોઈએ.
**લાલચનો ત્યાગ અને ત્યાગની સમજદારી:**
ચીન્ટુ વાંદરાની આ રમૂજી વાર્તા બાળકોને અતિશય લાલચથી દૂર રહેવાનો અદ્ભુત પાઠ શીખવે છે. લાલચમાં આવીને જ્યારે માણસ પોતાની જરૂરિયાત કરતાં વધુ વસ્તુઓને પકડી રાખવાનો પ્રયત્ન કરે છે, ત્યારે તે સ્વયં મુશ્કેલીમાં ફસાઈ જાય છે. સમયસર અહંકાર અને લાલચનો ત્યાગ કરવો જ સાચી ચતુરાઈ છે. મનમાં સંતોષ રાખવો અને લાલચ ન કરવી એ જ આપણું સાચું રક્ષણ કરે છે.
**વાર્તાનો મુખ્ય બોધ અને જીવન મૂલ્યો:**
૧. ક્યારેય ઈમાનદારી અને સત્યનો માર્ગ ન છોડવો.
૨. મુશ્કેલીના સમયે ધૈર્ય, શાંતિ અને વિવેકથી કામ લેવું.
૩. બીજાના દુઃખમાં સહાનુભૂતિ દાખવવી અને બને તેટલી મદદ કરવી.
૪. સમયનું સન્માન કરવું અને આળસ છોડીને સખત પરિશ્રમ કરવો.
૫. સંકટના સમયે એકતા અને પરસ્પર સહયોગ જ આપણું સાચું બળ છે.
આ બોધપ્રદ વાર્તાથી બાળકોના માનસિક અને ચારિત્રિક વિકાસમાં અદ્ભુત સંસ્કારોનું સિંચન થાય છે. જ્યારે મનમાં સત્ય, ઈમાનદારી, ધૈર્ય અને હિંમત જેવા સદ્ગુણો હોય છે, ત્યારે જીવનની ગમે તેવી કઠિન પરિસ્થિતિમાંથી બહાર નીકળવાનો સુંદર માર્ગ આપોઆપ મળી રહે છે. સજ્જનતા, પરોપકાર અને પ્રભુભક્તિ જ આપણો સાચો વૈભવ છે. દરેક બાળકે આવી સુંદર વાર્તાઓ વાંચીને પોતાના જીવનને ઉજ્જવળ બનાવવું જોઈએ.
