બાદશાહ અકબર અવારનવાર બિરબલની બુદ્ધિની પરીક્ષા લેવા માટે વિચિત્ર પ્રશ્નો પૂછતા રહેતા હતા. એક દિવસ સભા ભરેલી હતી ત્યારે અકબરે બિરબલને પૂછ્યું, “બિરબલ, મને જણાવ કે આખી પૃથ્વી પર સૌથી મોટો હથિયાર કયો છે?” બિરબલે નમ્રતાપૂર્વક કહ્યું, “મહારાજ, પૃથ્વી પર સૌથી મોટું હથિયાર છે ધૈર્ય અને બુદ્ધિ!”
અકબર આ જવાબથી સંતુષ્ટ ન થયા અને તેને સાબિત કરવાનો પડકાર આપ્યો. બીજા દિવસે જ્યારે બિરબલ બજારમાંથી પસાર થઈ રહ્યો હતો, ત્યારે બાદશાહે ગુપ્ત રીતે એક મદોન્મત્ત હાથીને તેની પાછળ છોડી દીધો. બિરબલ એક સાંકડી ગલીમાં હતો અને તેની પાસે બચવા માટે કોઈ હથિયાર નહોતું. હાથી તેને કચડવા માટે નજીક આવી રહ્યો હતો.
બિરબલે ગભરાયા વગર ચારેય બાજુ જોયું. ત્યાં જ ગલીમાં રખડતું એક નાનું કૂતરાનું બચ્ચું તેના જોવામાં આવ્યું. બિરબલે ઝડપથી કૂતરાના બચ્ચાની પૂંછડી પકડીને તેને પૂરી તાકાતથી આવતા હાથીની સૂંઢ તરફ ફેંક્યું. ગભરાયેલા કૂતરાએ હવામાં જ હાથીની સૂંઢ પર પંજો માર્યો. અણધાર્યા હુમલાથી ગભરાઈને હાથી પાછો ફરી ગયો અને ભાગી ગયો. બાદશાહે સભામાં બિરબલની આ બહાદુરી અને હાજરજવાબીપણાના વખાણ કર્યા અને સ્વીકાર્યું કે ખરેખર મુશ્કેલ સમયમાં બુદ્ધિ જ સૌથી મોટું શસ્ત્ર સાબિત થાય છે.
