શહીદ શિવરામ હરિ રાજગુરુ – ભારતના મહાન ક્રાંતિકારીની પ્રેરણાદાયી જીવનગાથા

ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં પોતાના પ્રાણોની આહુતિ આપનારા અમર ક્રાંતિકારીઓમાં શહીદ શિવરામ હરિ રાજગુરુનું નામ અદમ્ય સાહસ, વીરતા અને બલિદાનનું પ્રતીક છે. તેઓ શહીદ-એ-આઝમ ભગતસિંહ અને સુખદેવ થાપરના અનન્ય સાથી હતા. 23 માર્ચ 1931ના રોજ બ્રિટિશ સરકારે આ ત્રણેય વીર ક્રાંતિકારીઓને એકસાથે ફાંસી આપી હતી.

રાજગુરુ **હિન્દુસ્તાન સોશ્યાલિસ્ટ રિપબ્લિકન એસોસિએશન (HSRA)**ના કુશળ નિશાનબાજ અને બહાદુર ક્રાંતિકારી હતા.

પ્રારંભિક જીવન અને જન્મ

શિવરામ હરિ રાજગુરુનો જન્મ 24 ઓગસ્ટ 1908ના રોજ મહારાષ્ટ્રના પુણે જિલ્લાના ખેડ ગામમાં થયો હતો. આજે તેમના સન્માનમાં આ ગામ ‘રાજગુરુનગર’ તરીકે ઓળખાય છે. તેમના પિતાનું નામ હરિ નારાયણ અને માતાનું નામ પાર્વતીબાઈ હતું.

વારાણસીમાં તેમનો સંપર્ક ક્રાંતિકારીઓ સાથે થયો અને તેઓ HSRAમાં જોડાયા. સંગઠનમાં તેમને ‘રઘુનાથ’ ઉપનામથી ઓળખવામાં આવતા હતા. રાજગુરુ અત્યંત સચોટ નિશાનબાજ હતા. ચંદ્રશેખર આઝાદ અને ભગતસિંહ તેમની નિશાનબાજીની ક્ષમતાનું ખૂબ સન્માન કરતા હતા.

સોન્ડર્સ હત્યા (1928) અને ધરપકડ

1928માં લાલા લજપતરાયની શહાદતનો બદલો લેવા માટે 17 ડિસેમ્બર 1928ના રોજ લાહોરમાં બ્રિટિશ પોલીસ અધિકારી સોન્ડર્સ પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. સોન્ડર્સ પર પ્રથમ ગોળી રાજગુરુએ જ ચલાવી હતી. 30 સપ્ટેમ્બર 1929ના રોજ અંગ્રેજોએ તેમને પુણેથી ધરપકડ કરી હતી.

23 માર્ચ 1931: અમર શહાદત

23 માર્ચ 1931ના રોજ સાંજે 7:33 વાગ્યે લાહોર સેન્ટ્રલ જેલમાં રાજગુરુ, ભગતસિંહ અને સુખદેવ સાથે હસતાં-હસતાં ફાંસીના ફંદા પર ઝૂલી ગયા. તેમનું આ સર્વોચ્ચ બલિદાન દરેક ભારતીયના હૃદયમાં દેશભક્તિની જ્યોત હંમેશા પ્રજ્વલિત કરતું રહેશે.

ઉપસંહાર

શહીદ રાજગુરુનું જીવન આપણને નિર્ભયતા, દેશપ્રેમ, આત્મસમર્પણ અને અન્યાય સામે અડગ ઊભા રહેવાની મહાન પ્રેરણા આપે છે. ભારત માતાના આ વીર સપૂતનો ત્યાગ યુગોયુગ સુધી ભારતીયોના હૃદયમાં જીવંત રહેશે.