ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામનો ઇતિહાસ અનેક વીર ક્રાંતિકારીઓના બલિદાનથી ભરેલો છે. આ મહાન ક્રાંતિકારીઓમાં શહીદ સુખદેવ થાપરનું નામ ખૂબ જ આદર સાથે લેવામાં આવે છે. તેમણે નાની ઉંમરે જ દેશની આઝાદી માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કરી દીધું હતું.
સુખદેવ હિન્દુસ્તાન સોશિયાલિસ્ટ રિપબ્લિકન એસોસિએશન (HSRA)ના મહત્વપૂર્ણ સભ્ય હતા અને પંજાબમાં ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિઓને સંગઠિત કરવામાં તેમની મહત્વની ભૂમિકા હતી. તેઓ ભગતસિંહ અને શિવરામ રાજગુરુના નજીકના સાથી હતા. 23 માર્ચ 1931ના રોજ લાહોર જેલમાં ભગતસિંહ અને રાજગુરુ સાથે તેમને ફાંસી આપવામાં આવી હતી.
સુખદેવનો જન્મ અને બાળપણ
સુખદેવ થાપરનો જન્મ 15 મે 1907ના રોજ લુધિયાણા, પંજાબના નૌઘરા વિસ્તારમાં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ રામલાલ થાપર અને માતાનું નામ રલ્લી દેવી હતું. પિતાના અવસાન બાદ તેમનો ઉછેર તેમના કાકા લાલા અચિંતરામે કર્યો હતો.
બાળપણથી જ સુખદેવ બ્રિટિશ શાસન હેઠળ ભારતીયો સાથે થતી અસમાનતા અને અન્યાયથી પ્રભાવિત થયા હતા. આ પરિસ્થિતિએ તેમના મનમાં દેશની આઝાદી માટે કંઈક કરવાની ભાવના મજબૂત બનાવી.
નૌજવાન ભારત સભાની સ્થાપના
સુખદેવના જાહેર જીવનની મહત્વપૂર્ણ કામગીરીમાં નૌજવાન ભારત સભાનો સમાવેશ થાય છે. 1926માં લાહોરમાં સુખદેવ અને તેમના સાથી ક્રાંતિકારીઓએ નૌજવાન ભારત સભા શરૂ કરી હતી. તેનો હેતુ યુવાનોમાં રાષ્ટ્રીય ચેતના જગાડવાનો અને તેમને સ્વાતંત્ર્ય ચળવળ સાથે જોડવાનો હતો.
HSRA અને સાંડર્સ વધ
સુખદેવ આગળ જઈને HSRA સાથે જોડાયા અને પંજાબમાં સંગઠનાત્મક વડા બન્યા. લાલા લાજપતરાય પર થયેલા લાઠીચાર્જનો બદલો લેવા 17 ડિસેમ્બર 1928ના રોજ સાંડર્સ વધના કાવતરામાં તેમણે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી.
1929ની જેલ ભૂખહડતાળ અને લાહોર ષડયંત્ર કેસ
જેલમાં ભારતીય રાજકીય કેદીઓ સાથે થતા અમાનવીય વર્તન સામે તેમણે ભગતસિંહ સાથે ઐતિહાસિક ભૂખ હડતાળ કરી. લાહોર ષડયંત્ર કેસમાં બ્રિટિશ અદાલતે તેમને મૃત્યુદંડની સજા સંભળાવી.
23 માર્ચ: અમર શહાદત
23 માર્ચ 1931ના રોજ લાહોર સેન્ટ્રલ જેલમાં સુખદેવ, ભગતસિંહ અને રાજગુરુ હસતા મુખે ફાંસીના માચડે ચડી શહીદ થયા. તે સમયે સુખદેવની વય માત્ર 23 વર્ષ હતી. આ દિવસ સમગ્ર દેશમાં શહીદ દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.
