રાણી લક્ષ્મીબાઈ: ભારતની વીરાંગના અને ઝાંસીની અમર રાણી

ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના ઇતિહાસમાં ઝાંસીની રાણી લક્ષ્મીબાઈ ભારતીય નારીશક્તિ, શૌર્ય, સ્વાભિમાન અને અદમ્ય સાહસના અમર પ્રતીક છે.

બાળપણ અને લગ્ન

તેમનો જન્મ 19 નવેમ્બર 1828ના રોજ વારાણસીમાં થયો હતો. બાળપણનું નામ મણિકર્ણિકા (મનુ) હતું. પિતા મોરોપંત તાંબે સાથે બિઠૂરમાં બાળપણ વીત્યું જ્યાં તેમણે ઘોડેસવારી અને તલવારબાજી શીખી. 1842માં ઝાંસીના મહારાજા ગંગાધર રાવ સાથે લગ્ન બાદ તેમનું નામ રાણી લક્ષ્મીબાઈ પડ્યું.

ડૉક્ટ્રિન ઑફ લેપ્સ અને વિરોધ

1853માં મહારાજાના અવસાન બાદ બ્રિટિશ ગવર્નર લોર્ડ ડલહાઉસીએ ‘દત્તક વારસ નાકબૂલ’ નીતિ હેઠળ ઝાંસીને ખાલસા કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. રાણી લક્ષ્મીબાઈએ ગર્જના કરી: “મૈં અપની ઝાંસી નહીં દૂંગી!”

1857નું યુદ્ધ અને શહાદત

1858માં સર હ્યુ રોઝની બ્રિટિશ સેનાએ ઝાંસી ઘેરતાં રાણીએ દત્તક પુત્ર દામોદર રાવને પીઠ પર બાંધી ઘોડા પર કિલ્લો કૂદી કાલપી અને ગ્વાલિયર તરફ પ્રયાણ કર્યું. 18 જૂન 1858ના રોજ ગ્વાલિયર નજીક કોટા-કી-સરાઈ યુદ્ધમાં 29 વર્ષની વયે લડતા લડતા વીરગતિ પામ્યા.