શ્રાવણ મહિનાની આઠમની કાળી દિબંગ રાત્રિ નજીક આવી રહી હતી. ઘનઘોર વીજળીના કડાકા થઈ રહ્યા હતા અને મુસળધાર વરસાદ વરસી રહ્યો હતો. આ પવિત્ર રાત્રિ એટલે જ સમગ્ર ભારતમાં અત્યંત આનંદ અને ઉલ્લાસથી ઉજવાતો તહેવાર ‘જન્માષ્ટમી’ (શ્રીકૃષ્ણ જન્માષ્ટમી).
પ્રાચીન મથુરા નગરીમાં ‘કંસ’ નામનો અતિશય અત્યાચારી અને પાપી રાજા રાજ્ય કરતો હતો. કંસના અત્યાચારોથી પૃથ્વી દેવી અને મથુરાની પ્રજા ત્રાહિમામ પોકારી ગઈ હતી. એક આકાશવાણી થઈ હતી કે કંસની બહેન દેવકીનું આઠમું સંતાન પાપી કંસનો નાશ કરશે. આ ભયથી કંસે પોતાની બહેન દેવકી અને બહેનોઈ વાસુદેવને જેલમાં પૂર્યા હતા.
શ્રાવણ વદ આઠમની મધ્યરાત્રિએ જેલના તમામ તાળાં આપોઆપ તૂટી ગયાં અને રક્ષકો ઘોર નિંદ્રામાં સરી પડ્યા. તે દિવ્ય ક્ષણે ભગવાન શ્રીહરિ વિષ્ણુએ બાલકૃષ્ણ સ્વરૂપે અવતાર લીધો! વાસુદેવજીએ બાળ કૃષ્ણની રક્ષા કરવા માટે તેમને સુપડામાં મૂક્યા અને ઊફાણતી યમુના નદી પાર કરીને ગોકુળમાં પોતાના મિત્ર નંદબાબા અને માતા યશોદાના ઘરે પહોંચાડ્યા.
ગોકુળમાં બાલકૃષ્ણનું આગમન થતાં જ આખું ગોકુળ આનંદ અને મંગલ ગીતોથી ગુંજી ઊઠ્યું. યશોદા મૈયાએ નંદલાલાને વહાલથી ગોદમાં લીધા.
બાલકૃષ્ણ નાનપણથી જ ખૂબ જ નટખટ અને મનમોહક હતા. તેઓ ગોકુળની ગોપીઓના ઘરનું મીઠું માખણ ચોરીને ખાતા હતા, તેથી બધા પ્રેમથી તેમને ‘માખણચોર’ કહેતા હતા. બાલકૃષ્ણે પોતાની નાની ઉંમરમાં જ પૂતના, તૃણાવર્ત જેવા ભયાનક દાનવોનો સંહાર કર્યો અને ગોકુલવાસીઓને કાલીનાગના ઝેરથી બચાવ્યા. જ્યારે દેવરાજ ઇન્દ્રનો અહંકાર વધી ગયો, ત્યારે બાલકૃષ્ણે પોતાની નાની ટચલી આંગળી પર વિશાળ ‘ગોવર્ધન પર્વત’ ઊંચકીને આખા ગોકુળનું રક્ષણ કર્યું હતું!
મોટા થઈને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે પાપી કંસનો સંહાર કરી અધર્મનો નાશ કર્યો અને ધર્મની સ્થાપના કરી.
જન્માષ્ટમીનો આ પવિત્ર તહેવાર આપણને શીખવે છે કે ગમે તેટલો ભયાનક અંધકાર કે અધર્મ છવાઈ જાય, પણ સત્ય અને ધર્મનો દીવો ક્યારેય બુઝાતો નથી. બાળકોએ બાલકૃષ્ણની લીલાઓમાંથી પ્રેમ, સાહસ અને ઈમાનદારીના ગુણો શીખવા જોઈએ.
