એક સુંદર ગામમાં ‘સોની’ અને ‘મીની’ નામની બે બિલાડીઓ આડોશ-પાડોશમાં સાથે રહેતી હતી. સામાન્ય રીતે તેઓ રમીને સમય વિતાવતી હતી, પરંતુ ભોજન બાબતે તેઓ અવારનવાર ઝઘડી પડતી હતી.
એક સવારે બંનેને એક ઘરમાંથી ઘીથી ચૂપડેલી એક રોટલી મળી.
સોનીએ તુરંત રોટલી પર પંજો મૂકીને કહ્યું, “આ રોટલી મેં પહેલાં જોઈ હતી, એટલે આ મોટી રોટલી મારી છે!”
મીનીએ તુરંત રોટલી ખેંચીને કહ્યું, “ના! મેં તેને પહેલાં પકડી હતી, એટલે આ મારી છે!”
બંને વચ્ચે મોટો ઝઘડો શરૂ થયો. નજીકના વૃક્ષ પર ‘ચતુર’ નામનો એક વાંદરો આ બધું જોઈ રહ્યો હતો. વાંદરો મનોમન હસ્યો અને બિલાડીઓ પાસે આવ્યો.
વાંદરાએ ગંભીર થઈને કહ્યું, “બહેનો! આપસમાં ઝઘડવાથી કશું નહીં મળે. લાવો, હું ન્યાયાધીશ બનીને આ રોટલીના બરાબર બે ટુકડા કરી દઉં!”
બિલાડીઓ તેની વાતમાં આવી ગઈ. વાંદરો ક્યાંકથી એક જૂનું ત્રાજવું લઈ આવ્યો. તેણે રોટલીના બે ટુકડા કરીને ત્રાજવાના બંને પલ્લામાં મૂક્યા.
એક ટુકડો મોટો હોવાથી પલ્લું નમી ગયું. વાંદરાએ કહ્યું, “ઓહો! આ ટુકડો મોટો છે, લાવ હું થોડો ખાઉં!” કરીને તેણે મોટો કટકો ખાધો. હવે બીજું પલ્લું નમી ગયું. વાંદરાએ ફરીથી બીજા પલ્લામાંથી રોટલી ખાધી.
આમ ને આમ, સમાન સરખામણી કરવાનો ઢોંગ કરીને વાંદરાએ આખી રોટલી ખાધા કરી!
જ્યારે છેલ્લો નાનકડો ટુકડો બચ્યો, ત્યારે બિલાડીઓ સમજી ગઈ. તેમણે કહ્યું, “વાંદરા ભાઈ! હવે આટલો ટુકડો અમને આપી દો, અમે આપસમાં વહેંચી લેશું.”
ચતુર વાંદરાએ હસીને કહ્યું, “ના ના! આ ટુકડો તો મારી મહેનતની ફી (ન્યાય કરવાની મજૂરી) છે!” એમ કહીને તે છેલ્લો ટુકડો પણ મોંમાં મૂકીને ઝાડ પર ચડી ગયો!
બિલાડીઓ ભૂખી રહી ગઈ અને પસ્તાવા લાગી.
આ વાર્તા આપણને સુંદર બોધ આપે છે કે ‘બેના ઝઘડામાં ત્રીજો ફાવે’. આપસી મતભેદો આપસમાં શાંતિથી ઉકેલવા જોઈએ.
આપસી એકતા અને સમજદારીનો અમર પાઠ:
બે બિલાડીઓ અને ચતુર વાંદરાની આ નીતિવાર્તા બાળકો માટે આપસી મતભેદો આપસમાં શાંતિથી ઉકેલવાનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે. જ્યારે બે સગા કે મિત્રો આપસમાં ઝઘડે છે, ત્યારે ત્રીજી કોઈ ચતુર વ્યક્તિ તેનો ગેરલાભ ઉઠાવી જાય છે. સંકટ અને મતભેદના સમયે શાંતિ, સમજદારી અને એકતા જ આપણું રક્ષણ કરે છે.
વાર્તાનો મુખ્ય બોધ અને જીવન મૂલ્યો:
૧. ક્યારેય ઈમાનદારી અને સત્યનો માર્ગ ન છોડવો.
૨. મુશ્કેલીના સમયે ધૈર્ય, શાંતિ અને વિવેકથી કામ લેવું.
૩. બીજાના દુઃખમાં સહાનુભૂતિ દાખવવી અને બને તેટલી મદદ કરવી.
૪. સમયનું સન્માન કરવું અને આળસ છોડીને સખત પરિશ્રમ કરવો.
૫. સંકટના સમયે એકતા અને પરસ્પર સહયોગ જ આપણું સાચું બળ છે.
વાર્તાનો ચારિત્રિક અને માનસિક સંદેશ:
આ પવિત્ર અને બોધપ્રદ વાર્તાથી બાળકોના માનસિક અને ચારિત્રિક વિકાસમાં અદ્ભુત સંસ્કારોનું સિંચન થાય છે. જ્યારે મનમાં સત્ય, ઈમાનદારી, ધૈર્ય, વિનય અને હિંમત જેવા સદ્ગુણો હોય છે, ત્યારે જીવનની ગમે તેવી કઠિન પરિસ્થિતિમાંથી બહાર નીકળવાનો સુંદર માર્ગ આપોઆપ મળી રહે છે. સજ્જનતા, પરોપકાર, વિનમ્રતા અને પ્રભુભક્તિ જ આપણો સાચો વૈભવ છે. દરેક બાળકે આવી સુંદર વાર્તાઓ વાંચીને પોતાના જીવનને સુંદર અને ઉજ્જવળ બનાવવું જોઈએ.
જ્યારે બાળકો આવી દિવ્ય અને પ્રેરણાદાયી બાળવાર્તાઓનું પઠન કરે છે, ત્યારે તેમના જીવનમાં ઉત્સાહ, સદાચાર, ચારિત્ર્ય અને ઈમાનદારીનો નવો સૂર્યોદય થાય છે. માતા-પિતા અને વડીલોનું સન્માન કરવું તથા સત્કર્મનો માર્ગ અપનાવવો એ જ મનુષ્ય જીવનનો અસલી ઉદ્દેશ્ય છે. ઈમાનદારીથી કરેલું નાનું કામ પણ ભગવાનના દરબારમાં મહાન ભેટ બને છે. સત્યતા અને ધૈર્ય આપણને સમાજમાં ઉચ્ચ સ્થાન અપાવે છે.
આ બોધપ્રદ અને દિવ્ય વાર્તા દરેક બાળકને પોતાના જીવનમાં સત્ય, હિંમત, શ્રદ્ધા, સંસ્કાર અને નમ્રતાનો દીવો પ્રગટાવવાની પ્રેરણા આપે છે. સત્કર્મો અને ઉત્તમ વિચારો જ કાયમી આનંદ અને સફળતા આપે છે. ઈમાનદારીથી જીવવું એ જ જીવનની સાચી જીત છે.
